Bewoners starten zélf een eigen warmtenet: 'Een technisch hoogstandje'
De wijk bestaat uit veel (huur)huizen en kleine bedrijven die begin 20e eeuw zijn neergezet. De gebouwen staan dicht op elkaar, zijn vaak niet goed geïsoleerd en er is weinig ruimte om te bouwen in de drukke Amsterdamse binnenstad. Daarom is het bijzonder lastig om de woningen van het gas te krijgen.
Annette Schermer is één van de eerste tien enthousiaste buurtbewoners die zeven jaar geleden begon met het idee hoe ze haar woning desondanks van het gas kon krijgen. Inmiddels is ze ook voorzitter van het lokale warmtenet KetelhuisWG.
'Technisch hoogstandje'
De oplossing was het aanleggen van een eigen warmtenet dat in totaal 1500 woningen en lokale bedrijven voorziet van warmte en warm water. Een eigen lokaal en publiek warmtenet realiseren klinkt makkelijker dan de praktijk is.
"Het was pionieren", zegt Schermer vol trots. "We konden niet heien in de binnenstad. We hebben een technisch hoogstandje geleverd. KetelhuisWG is het grootste aquathermieproject van Nederland."
Verslaggever Bart Reijnen maakte eerder deze video over de mogelijkheden van geothermie in Nederland. Hierbij wordt gebruik gemaakt van aardwarmte. De video is te bekijken op: https://www.rtl.nl/nieuws/economie/artikel/5563435/bewoners-starten-zelf-een-eigen-warmtenet
Plaatsing van enorme warmtepompen
Nu is het einde in zicht. Deze week zijn drie enorme warmtepompen geplaatst in een ondergrondse technische ruimte. Als alles goed gaat, krijgen in april de eerste bewoners en bedrijven een warmwaterleiding en afgifteset in hun pand. Vanaf dat moment levert KetelhuisWG warmte en vervalt de gasgestookte cv-installatie.
Het hele project kost zo’n 30 miljoen euro. Grotendeels bij elkaar geschraapt via allerlei overheidssubsidies. De gemeente Amsterdam verstrekte bovendien een lening van 7,9 miljoen euro met 3 procent rente. De energiecoöperatie betaalt deze lening terug via de energierekening.
Is een publiek warmtenet goedkoper?
Of dit publieke warmtenet goedkoper is dan een commercieel warmtenet, is nog niet zo makkelijk te beantwoorden. Er is afgesproken dat je niet meer betaalt dan toen je nog stookte met gas. De daadwerkelijke prijs hangt vooral af van je energieverbruik.
De prijs voor deze warmteaansluiting is de helft goedkoper dan het maximumtarief dat toezichthouder ACM jaarlijks vaststelt. KetelhuisWG rekent jaarlijks ruim 316 euro voor het vastrecht. Dat is bijna 300 euro goedkoper dan het ACM-maximum van bijna 616 euro per jaar.
De verbruikskosten liggen wel hoger. Per gigajoule betalen aangesloten huishoudens ruim 8 euro meer dan het maximumtarief. Bij KetelhuisWG betaal je per gigajoule 49,20 euro, terwijl het maximumtarief van de ACM uitkomt op 40,97 euro.
Toestemming van de ACM
Schermer zegt: "We hebben hiervoor toestemming gevraagd aan toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM). De toezichthouder vindt het goed, mits onze aansluit- en verbruikskosten samen niet hoger uitkomen dan hun totale maximumprijs."
"We willen dat de kosten voor een aansluiting zo laag mogelijk zijn. Je gedrag, zuinig omgaan met energie, daarop kun je zelf sturen". zegt Schermer. Dus wie zuinig is met energie, betaalt minder.
De afgelopen twee jaar was er veel weerstand tegen warmtenetten. Mensen weigerden een aansluiting op een warmtenet, omdat ze de tarieven te hoog vonden. En warmteleveranciers zoals Vattenfall, Eneco en Ennatuurlijk stopten grotendeels met de aanleg van nieuwe warmtenetten.
Zij zagen geen verdienmodel meer in het aansluiten van bestaande huizen op nieuwe warmtenetten. Ook omdat de overheid besloot dat warmtenetten voor het grootste deel in publieke handen moeten komen.
Schermer zegt: "We hoeven als publiek warmtenet geen winst te maken zoals commerciële warmteleveranciers. Wij hoeven er niets aan te verdienen. Mensen betalen bij ons de kostprijs en wat extra om te sparen voor onderhoud en om de energiefacturen te versturen."
Wat is aquathermie?
Het warmtenet haalt water uit het nabijgelegen Jacob van Lennepkanaal. Dit water met een temperatuur van zo'n 15 graden Celsius wordt circa 200 meter onder de grond opgeslagen in twee enorme waterbuffers voor warm en koud water. Het warme water wordt in de winter opgepompt voor de verwarming en warm water uit de kraan.
Het ondergronds opgeslagen water heeft nog niet de gewenste temperatuur van 70 graden Celsius. Daarom verwarmen drie enorme warmtepompen het water naar de juiste temperatuur, waarna het water via een ondergronds buizenstelsel wordt gepompt naar alle aangesloten huizen en bedrijven. Het afgekoelde water wordt weer onder de grond teruggepompt en dient in de zomer als koeling voor huizen en bedrijven.